MATEMATYKA • INTERAKTYWNA LEKCJA

Schemat Hornera

Od podstaw do samodzielnego rozwiązywania zadań. Obliczanie wartości wielomianów, dzielenie przez (x − a), pierwiastki i rozkład na czynniki.

1. Na czym polega schemat Hornera?

Schemat Hornera to sposób szybkiego obliczania wartości wielomianu i dzielenia go przez dwumian x − a. Zamiast wielokrotnie podnosić x do potęg, wykonujemy tylko mnożenia i dodawania.

W(x) = 2x³ − 3x² − 11x + 6

Współczynniki zapisujemy w kolejności malejących potęg: 2, −3, −11, 6. Jeżeli brakuje potęgi, wpisujemy 0 — np. x³ + 2x − 5 ma współczynniki 1, 0, 2, −5.

Obliczanie W(a)

Przepisz pierwszy współczynnik, pomnóż przez a, dodaj następny. Powtarzaj aż do końca. Ostatnia liczba to W(a).

Dzielenie przez x − a

Wszystkie liczby w ostatnim wierszu poza ostatnią są współczynnikami ilorazu. Ostatnia to reszta z dzielenia.

Pierwiastek wielomianu

Jeżeli W(a) = 0, to a jest pierwiastkiem, a wielomian jest podzielny przez x − a.

Uwaga na znak: przy dzieleniu przez x + 2 do schematu wpisujemy a = −2.

2. Przykład bardzo dokładnie, krok po kroku

Oblicz W(3) i podziel W(x) = 2x³ − 3x² − 11x + 6 przez x − 3.

W(3) = 2·27 − 3·9 − 11·3 + 6 = 54 − 27 − 33 + 6 = 0

Otrzymane współczynniki ilorazu to 2, 3, −2, zatem:

W(x) = (x − 3)(2x² + 3x − 2) = (x − 3)(2x − 1)(x + 2)

Wniosek: 3, 1/2 i −2 są pierwiastkami tego wielomianu.

3. Kalkulator ze schematem

Podaj współczynniki od najwyższej potęgi do wyrazu wolnego, oddzielone przecinkami lub średnikami. Wpisz również liczbę a.

4. Ćwiczenia dla uczniów — 20 zadań

Wpisz wynik. Po sprawdzeniu możesz wyświetlić rozwiązanie ze schematem Hornera. Zadania są podzielone na trzy poziomy.